Veerpont aan het Vierveld locatie een kleine geschiedenis

Veerpont - Lanklaar dorp - Vierveld

Lanklaar dorp

Lanklaar zorgt zelf voor een veerpont

Nadat de aanvraag voor een ophaalbrug in 1824 was afgewezen, kreeg Lanklaar wel toestemming om een pontdienst in te richten, op voorwaarde dat de gemeente zelf verantwoordelijk was voor de veerman en het onderhoud van de pont. De bouwkosten van de ponton werden door de gemeente gedragen en bedroegen 2.000 frank. Het jaarlijkse onderhoud kostte ongeveer 40 frank. In 1826 liet de gemeente een woning bouwen voor de pachter van de veerdienst, tegen een kostprijs van 1.200 frank. Een van de veermannen was Hendrik Driessen (ook geschreven als Dreessen), die later brugwachter werd. De uitbating van deze overzet leverde de gemeente Lanklaar jaarlijks 450 frank op: 150 frank huur voor de woning van de pontonnier, die eigendom was van de gemeente, en 300 frank uit de verpachting van de veerdienst.
In 1842 was de draaibrug klaar. Dit was het einde van de veerdienst in Lanklaar dorp.

Vierveld

Een onmisbare schakel langs het kanaal

Decennialang vormde de veerpont van het Vierveld een essentiële verbinding tussen de dorpen langs het kanaal, zo ook de eigendommen van graaf Vilain XIIII: de boerderij van het Vierveld en het kasteel. In 1911 verkocht Philippine, dochter van Charles-Ghislain Vilain XIIII, het kasteel aan Koolmijn Limburg Maas, inclusief het Vierveld en de veerpont.

Platbodemveer

De veerpont was een platbodemveer, voortgetrokken met een houten blok bevestigd op een kabel. Voor- en achteraan zat vlas om de schokken tegen de oever te dempen. Aan land stond een eenvoudig wachthuisje met bank en kacheltje, waar de veerman beschutting kon vinden. Naast personenvervoer werden ook hondenkarren, kruiwagens, boeren met paard en kar en zelfs kuddes schapen en koeien overgezet.

Postkaart Het Vierveld locatie een kleine geschiedenis
Boerderij van het Vierveld, gebouwd door Bertho en uitgebreid door Vilian XIIII
Kasteel Vilain XIIII Leut locatie een kleine geschiedenis
Kasteel van Vilain XIIII te Leut

Een verantwoordelijk beroep

Het leven van de veerman was veeleisend. Tot de opening van het Albertkanaal in 1939 was de Zuid-Willemsvaart de enige waterverbinding tussen Antwerpen en Luik, met druk scheepvaartverkeer. De veerman moest steeds alert zijn om de kabel op tijd te laten zakken voor passerende schepen. In 1937 werd de veerpont door de koolmijn van Eisden uit de vaart gehaald. Rond die tijd werden langs het kanaal ook landsverdedigingswerken aangelegd, waardoor de veerpont een strategisch risico werd.

De ‘klos’ was een houten blok dat op de kabel werd bevestigd en waarmee de veerman het veer naar de overkant trok. 

De uitdrukking ‘de klos zijn’ verwijst naar het zware werk van de veerman: het vervelende werk moeten doen, de pineut zijn … 

René Simons veerpont aan de mijn locatie een kleine geschiedenis
De veerman trok met behulp van de klos het veer naar de overkant
Het veer van De Welf-Hoeven
Het veer - Rie Dreesen-olieverf
Het veer van De Welf-Hoeven

De veermannen na de WO II

Lanklaar bleef zonder veerdienst tot het begin van de Tweede Wereldoorlog. Martin Hubert De Welf en zijn vrouw Maria Hoeven namen de dienst in Mulheim over. Na zijn overlijden bleef Maria nog enkele jaren veerbeheerder, totdat de concessie werd overgedragen aan de gemeente Lanklaar.

Een van de bekendste veermannen was Hubert Dreesen (Bèr van ’t Vèèr). Hij werkte eerst voor De Welf en later voor de gemeente. In 1969 blikte hij terug op bijna twintig jaar dienst, met in de beginjaren bijna 300 personen per dag. Door de opkomst van gemotoriseerd vervoer en minder mijnwerkers daalde het aantal klanten tot 150 per dag. Uiteindelijk stopte Hubert in 1969, en de laatste veerman, Edward Kosatka, verzorgde de dienst van 1974 tot 17 november 1989. De sluiting van de mijnen en het toenemende autobezit maakten het veer overbodig.

In 1990 kreeg de veerpont op initiatief van de vissersclub ‘De Vrije Vissers’ een nieuwe plek aan de oude arm van de Zuid-Willemsvaart, maar enkele jaren later werd de pont ook daar verwijderd.

.